زمان مطالعه تقریبی: 3 دقیقه
آخرین بهروزرسانی: 2026/09/07
دانشنامه نیلدا · مراقبتهای بهداشتی · بهروزرسانی متن: ۷ سپتامبر ۲۰۲۶
«جرمگیری دندان را نازک میکند» یا «بعد از جرمگیری دندان لق میشود» از نگرانیهای رایجاند. برای پاسخ، باید تفاوت جرم، التهاب لثه و آسیب بافتهای نگهدارنده دندان را بشناسیم. نوع پاکسازی و درمان لازم برای همه دهانها یکسان نیست و تنها از روی زردبودن دندان تعیین نمیشود. [۱]
پلاک و جرم چه تفاوتی دارند؟
پلاک، لایهای از باکتریها روی دندانهاست. اگر بهخوبی برداشته نشود، میتواند در التهاب لثه نقش داشته باشد و بخشی از آن به رسوب سخت یا جرم تبدیل شود. رسوب سخت را نباید با ابزارهای خانگی از روی دندان تراشید. پاکسازی حرفهای، در کنار بهداشت روزانه، برای برداشتن رسوبات و کنترل بیماری بر اساس وضعیت فرد انجام میشود. [۱]
جرمگیری با درمان عمیق لثه یکسان نیست
در التهاب سطحی لثه، آموزش بهداشت و پاکسازی حرفهای ممکن است بخش اصلی درمان باشد. وقتی بیماری به بافتهای نگهدارنده و نواحی زیر لثه رسیده باشد، پاکسازی عمقیترِ سطح ریشه و بررسی پاسخ درمان مطرح میشود. این کار ممکن است به بیش از یک جلسه و در صورت نیاز بیحسی احتیاج داشته باشد. در موارد پیشرفته نیز گاهی درمانهای دیگری لازم است؛ یک جلسه جرمگیری، برای همه مراحل بیماری درمان کامل محسوب نمیشود. [۱][۲]
آیا جرمگیری مینا را میتراشد؟
هدف جرمگیری برداشتن رسوبات و پاکسازی سطوح است، نه تراشدادن عمدی مینای سالم. البته مانند هر اقدام حرفهای، انتخاب ابزار و روش درست اهمیت دارد؛ این موضوع را نباید به وعده «هیچ عارضهای در هیچ شرایطی ندارد» تبدیل کرد. از برداشتن جرم با وسیله تیز، مواد اسیدی یا ابزارهای بدون آموزش در خانه خودداری کنید. [۲]
پس حساسیت یا تغییر ظاهر فاصلهها از چیست؟
پس از پاکسازی عمیق، حساسیت موقت دندان و ناراحتی لثه ممکن است رخ دهد. وجود حساسیت بهتنهایی اثبات نمیکند که مینا از بین رفته است. تغییر التهاب و کناررفتن رسوبات ممکن است ظاهر فضای بین دندانها را هم متفاوت کند؛ برای تشخیص علت در یک فرد، وضعیت لثه و بافت نگهدارنده باید بررسی شود. [۲]
لقی میتواند از پیامدهای بیماری پیشرفته لثه و از دست رفتن حمایت دندان باشد. مشاهده لقی پس از یک مراجعه نباید خودکار به جرمگیری نسبت داده شود یا بیاهمیت تلقی شود. اگر لقی تازه، درد شدید یا رو به افزایش، تورم یا خونریزی غیرعادی دارید، با دندانپزشک تماس بگیرید. [۱]
بعد از پاکسازی چه کنیم؟
دستور مراقبت متناسب با درمان خود را دنبال کنید. مسواک نرم، تمیزکردن روزانه بین دندانها و اصلاح عوامل مؤثر مانند مصرف دخانیات در کنترل بیماری اهمیت دارند. نوع دهانشویه، دارو یا وسیله بیندندانی باید بر اساس نیاز شما مشخص شود؛ نسخه فرد دیگری را به برنامه خود اضافه نکنید. اگر دندانپزشک برای ارزیابی ترمیم لثه و اندازهگیری مجدد زمان تعیین کرده، آن مراجعه بخشی از درمان است. [۱][۲]
فاصله مراجعات آینده با میزان رسوب، سلامت لثه، سابقه بیماری و خطر فردی تنظیم میشود. برنامه یکسانِ ششماهه برای همه، جایگزین این ارزیابی نیست. همچنین جرمگیری و بلیچینگ هدف یکسانی ندارند: برداشتن رسوب و برخی لکههای سطحی، با روشنکردن شیمیایی رنگ دندان متفاوت است.
منابع و مطالعه بیشتر
- National Institute of Dental and Craniofacial Research: Periodontal (Gum) Disease.
- American Dental Association, MouthHealthy: Scaling and Root Planing.
منابع برخط در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی شدند.




